'Ik wist dat het aantal veroordelingen voor verkrachtingen in ons land lager lag dan het gemiddelde, maar dat het cijfer zo laag is, dat wist ik niet', zegt Marleen Temmerman, gynaecologe in het Universitair Ziekenhuis van Gent en politica voor SP.A. Ze reageert daarmee op het rapport van de VN Vrouwen, dat een overzicht biedt van de juridische positie van vrouwen in de wereld. Daarin wordt ook ons land niet gespaard. Zo blijkt maar 4procent van de verkrachtingszaken, waarbij de vrouw klacht heeft ingediend, tot een veroordeling te leiden. Het Europees gemiddelde (gebaseerd op een onderzoek bij 9landen) ligt op 14procent. Ook geen denderend resultaat, maar wel een wereld van verschil.

'Ik zie het in mijn dagdagelijkse praktijk als gynaecologe, maar ook als gerechtsexpert. Wekelijks worden wij geconfronteerd met meisjes en vrouwen die verkracht zijn, in thuisverband of door onbekenden. Onze taak is om hen de juiste zorgen toe te dienen. Maar als we hen proberen op te volgen en kijken wat er met de zaak gebeurt, dan worden de daders in heel weinig gevallen gestraft', zegt Temmerman.

Hoe komt dat volgens u?

'Eerst en vooral beslist een minderheid van de vrouwen om bij de politie klacht in te dienen. En van die minderheid is er nog eens een minderheid van de zaken die op een veroordeling uitdraait. Als iemand bij ons in het ziekenhuis komt, nemen we in elk geval altijd een DNA-staal, voor het geval ze later toch nog een onderzoek zouden willen openen.'

'Er zijn volgens mij verschillende redenen waarom het onderweg fout loopt. Wetenschappelijk bewijs daarvoor bestaat niet, maar mijn buikgevoel zegt wel dat ze kloppen. Zo heb ik de indruk dat heel wat zaken verjaren. Veel vrouwen beginnen ook een juridische procedure, maar beslissen om er niet mee door te gaan, zeker als het om partnergeweld gaat, wat heel gevoelig ligt. De partners kunnen zich met elkaar hebben verzoend. Of ze kunnen uit elkaar zijn gegaan, waardoor de vrouw het niet meer de moeite waard vindt om te procederen. Vaak wordt de dader ook helemaal niet geïdentificeerd. Hoeveel daders uiteindelijk worden vrijgesproken wegens een gebrek aan bewijs, weet ik niet.'

Volgens het VN-rapport is maar 8procent van onze rechters vrouwelijk. Ook daarmee scoort België internationaal heel slecht. Denkt u dat er een verband bestaat? Zijn vrouwelijke rechters gevoeliger, attenter in verkrachtingszaken?

'Het is in elk geval zo dat de slachtoffers hun rechter niet te kiezen hebben. Maar je zou moeten weten waarop rechters hun oordeel baseren. Hoe wordt bepaald of een dossier prioritair is? Wordt een zaak vroeger op de rol gezet als de magistraat een vrouw is? Hebben vrouwen minder kans op slagen als ze voor een mannelijke rechter komen? Dat is een relevante vraag, waar best onderzoek kan naar gebeuren.'

En wat als justitie inderdaad de discriminatie inbouwt? Quota voor magistraten dan maar?

'Er wordt vaak gepleit voor quota. Maar als het klopt...'

Bron: Yves Delepeleire, De Standaard, 8 juli 2011