(Bron: Het Nieuwsblad / Weekend,  26 september 2009)

'Er zijn zeker aanwijzingen dat de bevalling langer en moeilijker wordt bij iemand die angstig is' aldus Marleen Temmerman

Hoe kondigt de bevalling zich aan?

Marleen Temmerman: 'Ofwel begint het met het breken van de vliezen, ofwel komen de weeën op gang. De arbeid is pas echt begonnen als er een evolutie is, als de ontsluiting toeneemt. Als je pas vanaf het juiste moment begint te tellen, dan duren de meeste bevallingen niet zo vreselijk lang. Die horrorverhalen over lange bevallingen moet je dus met een korrel zout nemen.'

Hoe zit het met knippen?

'Er wordt veel minder geknipt dan vroeger, toen men dacht dat het moest, omdat men bang was voor inscheuren. Maar een klein scheurtje is niet zo erg en geneest snel. Wij knippen hoe langer hoe meer enkel op indicatie. Bijvoorbeeld omdat het anders te veel zou scheuren, of omdat de baby er snel uit moet omdat zijn harttonen verzwakken. Het is belangrijk dat vrouwen die dingen vooraf bespreken met hun arts.'

Bijna een Vlaamse vrouw op de drie laat haar bevalling inleiden. Hoe komt dat?

'Het is goed dat de techniek bestaat om bevallingen kunstmatig in te leiden, voor die gevallen waar het nodig is. Een kwalijke evolutie is dat steeds meer bevallingen worden ingeleid om niet-medische redenen. Wanneer je een bevalling in gang laat zetten, zeker met een onrijpe baarmoederhals, dan heb je meer kans dat de bevalling langer duurt, dat er complicaties optreden en dat de baby met een keizersnede ter wereld komt.'

Een op de vijf Vlaamse vrouwen bevalt met een keizersnede, een cijfer dat de voorbije jaren sterk is gestegen. Hoe komt dat?

'Wat meespeelt, is het feit dat het voor artsen soms makkelijker is om een keizersnede te doen dan een gewone bevalling. Want keizersnedes kun je plannen. Anderzijds stemmen heel wat vrouwen maar al te graag in met een keizersnede om niet-medische redenen. Omdat ze zo ontkomen aan een pijnlijke bevalling, omdat ze denken dat het beter is voor het kind, enzovoort. Een spijtige zaak. Mensen beseffen te weinig dat een keizersnede een operatie is. En bij een operatie heb je altijd meer kans dat er iets misgaat dan bij een niet-operatie. Maar de belangrijkste reden voor de stijging van het aantal keizersnedes is de stijging van het aantal kunstmatig op gang gebrachte bevallingen. Als we het aantal keizersnedes willen terugdringen, moeten we dáár dus iets aan doen.'

Betekent een stuitligging per definitie keizersnede?

'Neen. Ik heb al heel veel vaginale stuitbevallingen gedaan. Dat is op zich niet moeilijker dan een gewone bevalling. Alleen moet je wel zeker zijn dat het bekken van de vrouw breed genoeg is, en die zekerheid heb je niet bij een eerste kind. Het is een vicieuze cirkel: jonge artsen zien geen vaginale stuitbevallingen meer. Omdat ze er geen ervaring mee hebben, doen ze het inderdaad beter niet.'

Heeft de ingesteldheid van de moeder invloed op het verloop van de bevalling?

'Ja. Er zijn zeker aanwijzingen dat de bevalling juist langer en moeilijker wordt bij iemand die angstig of gespannen is. Als je niet met vertrouwen in jezelf en je begeleiders naar je bevalling gaat, zal je sneller panikeren, meer pijn hebben en makkelijker een epidurale verdoving vragen.'

Is de intrede van de epidurale verdoving een goede zaak?

'Ik ben blij dat we de techniek hebben, maar het is de vraag of twee vrouwen op de drie met epidurale moeten bevallen, zoals nu in Vlaanderen het geval is. Persoonlijk raad ik vrouwen altijd aan om dat niet vooraf te willen beslissen of ze met of zonder epidurale zullen bevallen. Tenslotte weet je niet vooraf hoe je arbeid zal verlopen.'

Hoe is de babyblues te verklaren, en komt die altijd op de derde dag?

'Vaak krijgen vrouwen op de derde dag na hun bevalling last van de babyblues. Die zijn het gevolg van de combinatie van de lichamelijke vermoeidheid na zwangerschap en bevalling en de grote hormonale veranderingen na de bevalling. Meestal gaat dit gevoel vanzelf weer over.'

Hoe snel ben je hersteld na een bevalling?

'Na een gewone bevalling ben je na een paar uur weer op de been. Bij een keizersnede moet je toch zeker twee dagen het bed houden, en heb je nog een zestal weken nodig om helemaal te herstellen.'

Zijn mensen voldoende geïnformeerd over borstvoeding? Er wordt nogal geklaagd over tegenstrijdige informatie.

'De jongste tijd doet de overheid veel inspanningen om gezondheidswerkers hele duidelijke richtlijnen mee te geven. Ik hoop dat dat zal leiden tot nog meer borstvoeding. Want ik ben ervan overtuigd dat borstvoeding niet alleen beter is voor het kind, maar ook voor het lichaam van de vrouw, hoewel daarover nog geen studies bestaan.'

Wat zijn de vaakst voorkomende problemen met borstvoeding? En hoe kunnen die worden vermeden?

'Borstvoeding lukt in negen op de tien gevallen. Belangrijk is dat vrouwen zelfvertrouwen hebben, en dat ze weten dat ze het tijd moeten geven. Ook de begeleiding is van groot belang: men moet vrouwen leren hoe ze hun baby het best aanleggen. Een juiste houding kan veel problemen, zoals tepelkloven, voorkomen. Maar men moet vooral ook niet fanatiek zijn. Als de borstvoeding niet lukt, is dat geen ramp.'

Welke invloed heeft borstvoeding op het lichaam van de vrouw? Doet borstvoeding de borsten veranderen?

'De borsten van een vrouw veranderen sowieso, door het verstrijken van de jaren en door de zwangerschap. Zo kunnen de borsten tijdens de zwangerschap één of meerdere cupmaten groeien, net zoals de rest van het lichaam uitzet. Maar of je borstvoeding geeft of niet, het maakt echt geen verschil voor je borsten.'

Wanneer mag je weer sporten?

'Het is belangrijk om na de bevalling goed in vorm te blijven. Met postnatale oefeningen mag je meteen na de bevalling beginnen. Het is vooral belangrijk om de bekkenbodemspieren te trainen. Ongeveer zes weken na de bevalling gaan de meeste vrouwen naar de kinesist, waar ze dan ook met buikspieroefeningen beginnen. Maar eigenlijk mag je je daar al vroeger aan wagen, als je dat wil.'

Hoe snel mag je weer seks hebben na de bevalling?

'Na zes weken, zeggen we meestal, omdat de meeste vrouwen dan op controle bij de arts zijn geweest. Maar na een normale bevalling kan het ook vroeger. Al denk ik dat het goed is om te wachten tot het bloedverlies na de bevalling is gestopt.'

Hoe zit het nu met de 'honeymoon vagina' waarvoor sommigen om een keizersnede vragen?

'Na een bevalling is de vagina nooit meer zoals ervoor, maar zelfs wie een zwaar kind heeft gebaard, kan veel goedmaken door in conditie te blijven en bekkenbodemspieroefeningen te doen. Om die reden de keizersnede propageren, is al te gek.'

Krijg je door training alles weer strak, of zal een man altijd het verschil voelen?

'Ik ben er niet van overtuigd dat een man altijd voelt of een vrouw is bevallen of niet. Daarvoor zou je mannen seks moeten laten hebben met vrouwen van wie ze de verloskundige voorgeschiedenis niet kennen. Dergelijke studies zijn bij mijn weten nog niet gedaan (lacht), maar ik denk dat vrouwen die zich goed verzorgen, mannen zouden kunnen verschalken.'