Olga Dengo was een bekende kunstenares in Mozambique toen ze besloot met haar Vlaamse vriend Wouter naar Antwerpen te komen. Lees het hele interview met Olga in de Gazet van Antwerpen (dd. 26/6/2009) door onder het schilderij te klikken. U leest er meer over de Antwerpse 'bed and breakfast' annex galerij van Olga en Wouter, over de invloed van aanslagen door Hans Van Themsche op het werk van Olga, over de kunstenaarsgroep 'Nucléo de Aert' waar Olga in Maputo deel van uitmaakte, over het Mozambiquaanse project van Marleen Temmerman waar ze haar man Wouter leerde kennen en over de bijzonder sfeer op het Antwerpse De Coninckplein.

foto: Olga Dengo - 2007 - 150 x 100 - Acryl on Canvas

Op haar 28ste heeft Olga Dengo al een indrukwekkende lijst met exposities op haar cv staan. Drie jaar geleden werd ze in Mozambique uitgeroepen tot artieste van het jaar, en op dit moment hangt haar werk op tentoonstellingen in Washington en Londen. Zelfs de president van Mozambique heeft schilderijen van haar in huis.

"Zullen we buiten zitten?", stelt Olga voor. Ze zet de stoelen uit de galerij op straat, en groet de straatveger die voorbijkomt. Het pand aan de Verbindingsdok-Westkaai waar Olga en Wouter wonen, is een galerij, atelier, bed and breakfast én woonhuis inéén.    "Ik vind dat een fijne combinatie. Door die bed and breakfast kom je in contact met veel mensen. Ik kan hier beneden lekker schilderen, en de deur staat altijd open voor mensen die eens willen kijken. En het Eilandje is een fijne buurt. Hier zeggen mensen elkaar gedag, het is er veel minder posh dan op het Zuid."    Ruim drie jaar woont Olga Dengo nu in Antwerpen. "Ik was hier nog maar tien dagen toen Wouter en ik rustig rondwandelden in het oude stadscentrum. In de buurt van de Groenplaats was er ineens heel veel commotie. Van alle kanten kwam er politie aan. Mensen renden over straat. 's Avonds hoorden we dat Hans Van Themsche een Turkse vrouw had neergeschoten, en een meisje en haar Afrikaanse babysit had vermoord. Welkom in België."   Toen Olga 's nachts thuiskwam, is ze meteen gaan schilderen. De hele nacht lang. Vijf zwarte schilderijen met angstige witte figuren erop, en op het laatste een lach. "Scream for a happy end, heb ik die reeks genoemd", vertelt Olga. "Ik heb mijn moeder nooit verteld wat er in Antwerpen gebeurd is. Ze zou te ongerust zijn." 

De eerste dagen erna voelde Olga zich nog wat ongemakkelijk in Antwerpen, maar langzaam begon ze zich thuis te voelen.    "Af en toe bereik je een mijlpaal. De eerste keer iemand de weg wijzen, de eerste keer een belastingbrief invullen. Langzaam maak je deel uit van de samenleving."   Olga's familie komt uit Maputo, maar zelf woonde ze lang bij haar tante in Quelimane, een stuk noordelijker.   "Zij had geen kinderen en ik had nog een oudere zus en vier broers. Van mijn vierde tot mijn elfde woonde ik daar. Ik speelde veel buiten. Ik klom in bomen en maakte mijn eigen speelgoed. Al spelen de kinderen die daar nu opgroeien ook met computers." 

Olga's zus verhuisde naar Nederland en Olga ging daar ook twee jaar wonen. "Ik heb daar schildercursussen gevolgd. In Nederland heb ik toen een aantal werken verkocht. Iemand bood 800 gulden, een kleine 400 euro, voor een groot schilderij. Dat was een goed begin."    In Nederland werkte Olga alleen, maar in Mozambique was ze lid van de Nucléo de Arte, een artiestenkern. "In Maputo werken kunstenaars in een groep. Er is een prachtig koloniaal pand in het centrum met een grote, groene tuin waar iedereen kan komen werken."    Olga was een van de jongste leden en een van de weinige vrouwen. "Toch werd ik meteen opgenomen in de groep. Het is fijn om te zien welke technieken andere mensen gebruiken en om feedback te krijgen op je werk." 

In Maputo leerde Olga Wouter Arrazola de Oñata kennen. Via de Gentse universiteit deed hij drie jaar onderzoek in Mozambique voor een project van Marleen Temmerman. "Olga en ik gingen naar dezelfde sportschool", vertelt Wouter. "Bij een concert kwamen we elkaar weer tegen. Ik had weinig oog voor de muzikanten die avond."    Samen verhuisden ze zo'n anderhalf jaar later naar Antwerpen. Olga: "Wouter wilde graag weer in de buurt van familie en vrienden wonen. En ik wilde wel iets anders. In Mozambique had ik veel bereikt. Mijn werk hing in het Museo Nacional, en ik werd geregeld gevraagd voor debatten of symposia op de universiteit. Ik wilde ook graag een nieuwe stap zetten."    Toch is het niet gemakkelijk als Afrikaanse kunstenares in Antwerpen. "Op zich gaat het niet slecht. Op dit moment lopen er groepstentoonstellingen met werk van mij in Washington en Londen, maar in Antwerpen vind ik geen enkele galerie die mijn werk wil exposeren. Dat vind ik jammer. Veel galerieën hebben vaste artiesten en daar kom je niet tussen. Musea hebben dan weer een heel westers referentiekader. Terwijl je een boeiende garde jonge Afrikaanse kunstenaars hebt."

Olga voelt zich ondertussen wel thuis in Antwerpen. "En als ik heimwee heb, dan ga ik gewoon naar het De Coninckplein. Daar voel je de Afrikaanse vibe. Mensen die je misschien één keer gezien hebt, vragen: 'Hey sister, how are you?' Mensen zijn daar minder gesloten."    Maar het gebeurt ook dat Wouter Mozambique méér mist dan Olga.

 "Maputo is een levendige stad en de mensen zijn heel open en nieuwsgierig. Er is ook een ontspannen sfeer tussen blank en zwart, héél anders dan in Zuid-Afrika", vertelt Wouter. "Maar het leukst zijn de zondagen, wanneer je met de hele familie onder een grote boom lekker buiten eet. Of je gaat naar de vismarkt, koopt verse scampi - de beste ter wereld - en laat ze bereiden door mensen die daar met barbecues staan om eten klaar te maken. Dat eet je dan op aan het strand."   Olga knikt. "Heerlijk is dat. Waarschijnlijk hebben veel gemengde koppels daar last van. Zijn we in België, dan missen we Mozambique. En als we in Maputo zijn, missen we Antwerpen."     

http://www.waterfront-art.be/

http://nl.wikipedia.org/wiki/Mozambique

Mozambique  

• Hoofdstad: Maputo
• Oppervlakte: 801.590 km²
• Aantal inwoners: 21,7 miljoen
• Levensverwachting: 41,8 jaar (mannen) en 40,5 jaar (vrouwen)
• Talen: Emakhuwa (26,1%), Xichangana (11,3%), Portugees (8,8%, maar 27% spreekt het als tweede taal), Elomwe (7,6), Cisena (6,8%), Echuwabo (5,8%), overige Mozambikaanse talen (32%).
• Godsdiensten: katholieken (23,8%), moslims (17,8%), zionisten (17,5%), overig (17,8%), geen (23,1%)
• Munt: metical (mzm)
• Landcode telefoon: +258
• Landcode internet: .mz
• Bevolkingssamenstelling: Afrikanen (99,66%, onder wie Makhuwa, Tsonga, Lomwe en Sena), Europeanen (0,06%), Euro-Afrikanen (0,2%), Indianen (0,08%).
• Export: aluminium, garnalen, cashewnoten, katoen, suiker, citrusvruchten, hout, elektriciteit
• Plaats op lijst rijkste landen: 172/177
• Eusébio Ferreira da Silva: voetballer die lang in Portugal speelde.
• Lurdes Mutola: atlete, won ooit 5 grote wedstrijden in één jaar, wat haar 1 miljoen dollar opleverde.
• Graça Machel: echtgenote van oud-president Samora Machel. Tweemaal first lady. Ze is de huidige vrouw van Nelson Mandela.
• Mozambique werd in 1498 ontdekt door ontdekkingsreiziger Vasco da Gama, die op dat moment onderweg was naar India.
• De Portugezen richtten rond 1505 handelsposten op in het land, om goud en ivoor te kunnen exporteren. Ze buitten de Mozambikanen uit en reserveerden de rijkdommen van het land voor zichzelf.
• In 1975 werd Mozambique onafhankelijk, na de Anjerrevolutie in Portugal op 25 juni 1974. Frelimo, de bevrijdingsbeweging Frente de Libertação, zette onder leiding van Samora Machel een marxistisch-leninistisch beleid uit voor de 'volksrepubliek Mozambique'. Alle andere partijen dan Frelimo werden verboden.
• Als reactie werd de verzetsbeweging Resistência Nacional de Moçambique (Renamo) opgericht. Het land werd jarenlang beheerst door een gewelddadige strijd door die twee bewegingen. Ruim 1,5 miljoen mensen kwamen bij de burgeroorlog om het leven, vijf miljoen mensen sloegen op de vlucht.
• In 1992 werd er in Rome een vredesakkoord getekend. Een VN-vredesmacht verbleef twee jaar in Mozambique.
• In 1986 sloeg president Joaquim Chissano een nieuwe politieke en economische koers aan. Zijn populaire voorganger Samora Machel was bij een vliegtuigongeluk om het leven gekomen.
• Eind 2004 werd Armando Emílio Guebuza verkozen als president.
• In mei 2008 repatrieerde de regering veel Mozambikanen die slachtoffer werden van etnisch geweld in Zuid-Afrika.
• Enkele uitdrukkingen in het Nederlands vertaald naar het Portugees (of Shangane): Goedemorgen! Bom dia! Dank u. Kaninmambo. (shangane) Geweldig! Maninge nice! (shangane) Amai. E pa. (shangane) Hoe gaat het met u? En met de kinderen? Com estas? E a familia? Kunt u een goed restaurantje in de buurt aanbevelen? Podes me indicar um bom restaurante aqui nesta zona? Als het regent, dan droom ik van vakantie. Quando chove, sonho em ferias. Mooie vrouwen/mannen maken me verlegen. Homens bonitos / mulheres bonitas deixam me timida(o). Als ik tijd had, zou ik alle talen van de wereld leren spreken. Se tivesse tempo, apprenderia todas as linguas do mundo.

Recept: gegrilde ‘ladyfingers' met scampi's

Ingrediënten: 1 kg ladyfingers (okra's); 250 g gepelde scampi, aan de rug opengesneden    en schoongemaakt;  5 rijpe tomaten; 3 middelgrote uien; 3 tenen look; 1 theelepel komijn poeder;  2 soeplepels olie

Bereiding:  Was de ladyfingers, snijd ze in schijfjes en doe er zout op.    Gril ze in de pan tot ze gebruind zijn. Smoor vervolgens de uien met de geplette look, de komijn en de tomaten. Voeg de scampi toe met een beetje water om ze te koken.    Meng de scampi als ze goed gekookt zijn met de gegrilde ladyfingers. Laat ze eventjes samen koken, niet te lang. Van het vuur halen en serveren als de saus een beetje dik is geworden.   Lekker met rijst!