Helft borstkankerklinieken bedreigd met sluiting door Europese richtlijn

Van de 46 borstklinieken in ons land dreigen er 21 de deuren te moeten sluiten omdat ze jaarlijks niet genoeg nieuwe patiënten behandelen, zo waarschuwt de beroepsvereniging van verloskundigen en gynaecologen. 'Dit zal in veel ziekenhuizen tot drama's leiden.'

Volgens de gynaecologen zullen patiënten verder moeten reizen om een behandeling te krijgen, terwijl net die klinieken die niet genoeg vrouwen behandelen, wel degelijk kwaliteit bieden. 'Het is niet de bedoeling dat de helft van de klinieken verdwijnt', sust de FOD Volksgezondheid.

De beroepsvereniging van verloskundigen en gynaecologen trekt aan de alarmbel. Wordt er niets ondernomen, dan dreigt de sluiting voor 21 van de 46 Belgische borstklinieken, die vrouwen met borstkanker behandelen met een multidisciplinaire methode. "Volgens een Europese richtlijn moeten borstklinieken drie jaar na hun oprichting 150 nieuwe patiënten per jaar behandelen", legt voorzitter Johan Van Wiemeersch uit. "Volgen we die onaanvaardbare norm, dan moeten 21 van die centra tegen het einde van het jaar de deuren sluiten, terwijl velen van hen toch ruim honderd nieuwe patiënten per jaar behandelen. Die centra hebben geïnvesteerd in kwalitatieve zorgverlening, het zou zonde zijn om die inspanningen zomaar van tafel te vegen. Een ander gevolg is dat patiënten verder zullen moeten reizen om zich in een borstkliniek te laten behandelen."

De borstklinieken bestaan sinds 1 januari 2008 en werden in het leven geroepen om de knowhow en ervaring met betrekking tot borstkankers te bundelen. Patiënten worden er behandeld door een multidisciplinair team. Zo wordt ook een al te grote versnippering van het geld vermeden. Nog volgens de Europese normen zijn 42 klinieken een ideaal aantal voor ons land. Vandaag zijn dat er 46, waarvan 26 in Vlaanderen, 8 in Brussel en 12 in Wallonië.

Kaalslag

"We willen niet terug naar de toestand waarbij elke arts die jaarlijks een tiental patiënten met borstkanker over de vloer kreeg zich specialist mag noemen", aldus Van Wiemeersch. "Maar groot is niet per se een synoniem voor kwalitatief. De borstklinieken die jaarlijks meer dan 100 patiënten zien, weten heus wel waar ze mee bezig zijn. Ze voldoen aan alle normen, enkel het cijfer 150 halen ze niet en daarvoor wordt dus een ware kaalslag georganiseerd. Dit zal in veel ziekenhuizen tot drama's leiden." In de zorgsector wordt bovendien gewezen op de gevaren van het krampachtig vasthouden aan de numerieke norm. "Het risico bestaat dat sommige klinieken snel wat onnodige operaties gaan uitvoeren om toch de norm te halen", klinkt het.

Volgens Marc Moens, secretaris-generaal van het Verbond der Belgische Specialisten, is het cijfer 150 bovendien met de natte vinger vastgesteld: "Oorspronkelijk was 100 nieuwe gevallen voldoende. Waarom? Omdat één universitair ziekenhuis ook geen 150 nieuwe gevallen per jaar haalde. Dat heeft dus niets met wetenschap te maken."

Bij de FOD Volksgezondheid wijst men op het feit dat het de gemeenschappen zijn die zich buigen over de erkenning van zorgcentra, op basis van de federale regels. "Het kan zeker niet de bedoeling zijn om bijna de helft van de borstklinieken te laten sluiten", klinkt het. "Wellicht komt er overleg met de gemeenschappen om een oplossing te zoeken." Bij sommigen leeft evenwel de vrees dat de gemeenschappen de erkenningsaanvragen niet even snel of soepel zullen beoordelen.

Marleen Temmerman, gynaecologe en senator voor sp.a, denkt dat het allemaal zo'n vaart niet zal lopen en wijst op een tussenoplossing. "Als we de kleine centra die slecht een handvol patiënten behandelen sluiten, dan trekken de vrouwen automatisch naar de grotere klinieken. Zo kunnen de klinieken die nu op de wip zitten, alsnog hun quota behalen. Belangrijk is dat we daartoe alle cijfers en centra goed bekijken, en een overgangsperiode instellen. 42 centra blijft wel de norm voor België", aldus Temmerman. Voor klinieken die hun statistieken opsmukken met wat extra ingrepen, vreest ze niet. "Daartoe is de controle op de ingrepen te groot."

• In België krijgen jaarlijks meer dan 9.000 vrouwen de diagnose borstkanker te horen.
• De zorgsector: Het risico bestaat dat sommige klinieken snel wat operaties uitvoeren om de norm te halen 

Bron:  Lotte Beckers, De Morgen, 9 februari 2010