|
 Barack Obama's toespraak over de hervorming van de Amerikaanse gezondheidszorg doet Marleen Temmerman dromen. 'Waarom geen werk maken van een WIZIV, een 'Wereldinstituut voor ziekte- en invaliditeitsverzekering' om gezondheidszorg toegankelijk en betaalbaar te maken voor élke wereldburger?' Klik onder de Obama-foto om haar opiniestuk hierover in De Morgen te lezen.
Barack Obama probeert water en vuur te verzoenen om zijn doel te bereiken: een betaalbare en toegankelijke gezondheidszorg voor alle Amerikanen. Het wordt hoog tijd dat een beschaafd land als de VS zijn verantwoordelijkheid opneemt en zich bekommert om de gezondheidszorg, waar miljoenen Amerikanen vandaag geen toegang toe hebben.
Misschien moeten we wat vaker trots zijn op ons Belgisch overheidssysteem inzake gezondheidsbescherming, dacht ik na het zien van Obama's toespraak. We mogen terecht trots zijn op onze ziekteverzekering die in Europa als voorbeeld geldt en waarvan de meeste mensen in de rest van de wereld alleen maar kunnen dromen (al moeten we er nu voor zorgen ons systeem betaalbaar én performant te houden). Niet enkel in Afrika of Azië, maar ook in de VS en andere westerse landen kan je beter niet ziek worden als je geen geld of verzekering hebt. Regisseur Michael Moore toonde in zijn film Sicko dat jaarlijks meer dan 18.000 Amerikanen door een gebrek aan zorg sterven omdat ze geen ziekteverzekering hebben.
Solidariteit
President Barack Obama hield woensdagnacht een historische speech om een universele gezondheidszorg voor zijn landgenoten uit te bouwen. Hij probeert daarbij een overheidssysteem naar Europees model op te zetten zodat meer 30 miljoen niet-verzekerde Amerikanen gedekt worden en de meeste mensen niet langer aangewezen zijn op de dure diensten van de private verzekeraars. Van een Amerikaanse collega hoorde ik vorige maand nog een verhaal van een zwangere vrouw die in de wagen beviel, omdat de deuren van het dichtstbijzijnde ziekenhuis gesloten bleven omdat ze niet verzekerd was.
Obama rekent op de solidariteit van de mensen, al benoemt hij dat niet als dusdanig. Hij speelt het pragmatisch en slim en krijgt daarmee zowel de twijfelende Democraten als de ronduit kritische Republikeinen mee in zijn verhaal. Een (zelfbedruipende!) 'public option'-verzekeraar gaat de concurrentie aan met de private verzekeraars om vooral de niet-verzekerde Amerikanen bescherming te bieden. De vrije markt zal volgens Obama de bijdragen voor de dure private verzekeringen naar beneden doen tuimelen, zowel voor de individueel aangeslotenen als voor de grote bedrijven die de polissen voor hun werknemers regelen en daarmee in de financiële problemen komen. Zijn plan gaat over tien jaar 900 miljard dollar kosten, maar zal op termijn maar liefst 4 biljoen dollar besparen (dat is een 4 met 12 nullen erachter!). Gedurfd, gewaagd én goed gezien van Obama.
Het lef van Obama moet ons inspireren. De tijd is rijp om het pad uit te tekenen voor een mondiale gezondheidsbescherming, niet alleen voor het westen maar zeker voor ontwikkelingslanden waar onderwijs en gezondheidszorg dikwijls onderaan de prioriteitenladder staan. Ontwikkelingslanden raken er namelijk niet op hun eentje, en het verleden heeft aangetoond dat onze huidige hulpsystemen ontoereikend zijn. Donorlanden geven financiële ondersteuning voor een nationaal programma of een regionaal ziekenhuis maar die steun is beperkt in tijd en ruimte met daaraan gekoppeld het magische woord 'sustainibility'. Lees: jullie krijgen steun van ons voor een gelimiteerde periode, 4 of 8 jaar, en je moet vooraf aantonen hoe je het verder zal doen als onze geldkraan dichtgaat...terechte houding want je moet op eigen benen leren staan, maar terzelfdertijd ook de oorzaak van de talloze lege of slecht functionerende ziekenhuizen in ontwikkelingslanden. Want er worden dan wel gezondheidscentra en ziekenhuizen gebouwd, maar het geld is er niet voor materiaal, personeel, onderhoud.
Universeel mensenrecht
Kortom, er is een andere aanpak nodig, uitgaande van het feit dat toegang tot gezondheidszorg een universeel mensenrecht is, en dat stopt niet na 4 jaar. Er zijn voorbeelden die aantonen dat een globale benadering meer efficiënt kan zijn, denken we maar aan de aanpak van het 'Wereldfonds tegen aids-, malaria- en tuberculose' waardoor meer dan 2 miljoen mensen in ontwikkelingslanden toegang hebben tot aidsmedicatie, en 4,6 miljoen mensen behandeld worden voor tuberculose.
Een toegankelijke gezondheidszorg die bouwt op een solidaire, wettelijke verplichte verzekering is mogelijk. Als het in Amerika kan, waarom niet overal elders?
Het lef van Obama moet ons inspireren. De tijd is rijp om het pad uit te tekenen voor een mondiale gezondheidsbescherming, niet alleen voor het westen maar zeker voor ontwikkelingslanden
Marleen Temmerman is diensthoofd van de vrouwenkliniek van het UZ Gent, hoogleraar, auteur, senator voor sp.a. Ze is ook uitgeroepen tot 's werelds meest verdienstelijke gynaecologe.
(De Morgen, 11 september 2009)
|
