België heeft, net zoals enkele andere Europese landen, beslist om de middelen voor het Global Fund, 's werelds grootste hulporganisatie op het vlak van aids, tbc en malaria, te bevriezen. Senator Marleen Temmerman (sp.a) nodigde  Directeur Michel Kazatchkine naar de commissie Buitenlandse Aangelegenheden om  zijn zaak in de Senaat te komen bepleiten. 'Eind dit jaar is er geld nodig of de hulp komt in het gedrang', stelde Kazatchkine. Lees het artikel in De Morgen.

(foto's: © Guy
Goossens, Belgische Senaat)

Ongeveer een jaar geleden ontdekte het Global Fund dat vier Afrikaanse landen Mauretanië, Mali, Djibouti en Zambia fraudeerden met geld dat ze van donorlanden kregen via het Global Fund en dat diende voor de strijd tegen aids, tbc en malaria. De organisatie bracht de zaak zelf naar buiten, maar toch ontstond twijfel over de betrouwbaarheid van het fonds. "We zijn slachtoffer van onze eigen transparantie", zegt Kazatchkine nu. "Vandaag ben ik in België, morgen ga ik naar Frankrijk en ook Nederland en Duitsland staan nog op de agenda. Ik hoop het vertrouwen te herstellen. Enkel Europese landen twijfelen. In Japan heeft de regering net nog beslist om de komende drie jaar 800 miljoen dollar te geven."

De 21 miljoen euro die ons land in 2011 zou geven, is slechts een fractie van de 11,7 miljard die het Global Fund tussen 2011 en 2013 beloofd is, maar toch vindt Kazatchkine het belangrijk om persoonlijk naar Brussel te komen. "Als een land ongerust is dan kunnen er nog volgen. Als ik op het einde van het jaar niet de nodige fondsen heb dan kan ik de ontvangende landen niet beloven dat ik de komende jaren medicijnen aan honderdduizenden aidspatiënten zal geven. (plots fel) Ik begrijp de eenzijdige beslissing om de middelen te bevriezen niet. Zo'n uitspraak brengt ons terug naar een tijd waarin donorlanden zomaar hun wetten konden stellen."

Kazatchkine houdt in de Senaat een vurig pleidooi voor zijn organisatie: hij toont de ene statistiek met successen na de andere. En ja, er waren problemen, maar die worden aangepakt. "We zetten onder meer een nieuwe boekhoudsysteem op poten en het is niet voldoende dat een lokale minister mij zegt dat er honderdduizend muskietennetten verdeeld zijn. We hebben in elk land een lokale afgevaardigde die checkt of die cijfers kloppen." Ter plekke is ook actie ondernomen. Zo werden in Mali 23 mensen, waaronder de voormalige minister van Volksgezondheid, gearresteerd. "We proberen het geld terug te krijgen, maar dat is niet evident in straatarme landen"

Het was Marleen Temmerman (sp.a) die Kazatchkine uitnodigde naar de commissie Buitenlandse Aangelegenheden. De Franse arts krijgt er bijval. Er is bij de aanwezige commissieleden weinig begrip voor de Belgische beslissing. "Misbruik kan niet", stelt Marie Arena (PS). "Maar België is te voorzichtig. Het is nergens voor nodig om het volledige bedrag te blokkeren en zo de hulp in gevaar te brengen."

"Officieel ben ik nooit op de hoogte gebracht van de Belgische beslissing", zegt Kazatchkine achteraf. "Ik heb vorige week premier Leterme gezien en hij zei niets te weten van een bevriezing. Hij liet mij verstaan dat alles in orde zou komen, maar dat België het rapport van de Europese Commissie afwacht. Dat rapport komt er deze week. Ik heb het al kunnen inkijken. Het is een evenwichtig document dat de twijfels zou moeten wegnemen." Maar helemaal in kannen en kruiken is het nog niet. Het Global Fund heeft een interne audit bevolen. De resultaten komen in september. "En eerder zullen we niks beslissen", zegt de woordvoerder van Leterme. (KH)

Bron: Kim Herbots, De Morgen, 15 juni 2011